Home / THINKDROPS / ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ / Μυθιστορηματικές Εκτροπές: Ζοζέ Σαραμάγκου
Ζοζέ Σαραμάγκου

Μυθιστορηματικές Εκτροπές: Ζοζέ Σαραμάγκου

Ο Ζοζέ Σαραμάγκου (José Saramago), Πορτογάλος, γιος αγροτών, γεννήθηκε το 1922 και πέθανε το 2010. Για το έργο του βραβεύθηκε με το βραβείο Νόμπελ το 1998. Το 1993 αυτοεξορίστηκε στα Κανάρια νησιά, λόγω της σύγκρουσής του με την πορτογαλική εκκλησία. Ο Σαραμάγκου, όντας επαναστάτης και αιρετικός σε όλα του, μας αποκαλύπτει μέσα από τα γραπτά του την ιδιαίτερη ιδιοσυγκρασία του. Ατελείωτες παράγραφοι, κεφαλαία γράμματα αντί για τελείες, διάλογοι που είναι δύσκολο να τους διακρίνεις, ο αφηγητής και οι ήρωες δίπλα δίπλα σαν μια φωνή, λέξεις καλά δουλεμένες, χαμένες στην ιστορία των προηγούμενων αιώνων.

Σε εμάς είναι γνωστός για το βιβλίο του Περί Τυφλότητας. Εμείς, όμως, θα σας προτείνουμε τρία άλλα βιβλία του: το Περί Φωτίσεως, την Πέτρινη Σχεδία και τον Άνθρωπο Αντίγραφο.

«Περί Φωτίσεως»

Σε κάποια χώρα γίνονται εκλογές. Η καταμέτρηση των ψήφων στην πρωτεύουσα αναδεικνύει πρώτη δύναμη το λευκό, με ποσοστό περίπου 70%. Oι εκλογές επαναλαμβάνονται την επόμενη Κυριακή και το λευκό ξεπερνά το 80%. Μπροστά στο διαφαινόμενο κενό εξουσίας, τα δύο μεγάλα κόμματα –ο κρατικός μηχανισμός και οι δημόσιες υπηρεσίες– εγκαταλείπουν την πόλη, καταστρώνοντας αστυνομικά σχέδια για να ανακαλύψουν τον υποκινητή. Μια έκπληξη, όμως, περιμένει τους κρατούντες: ο πληθυσμός της πόλης αφυπνίζεται, “φωτίζεται” και ανακαλύπτει από την αρχή τις αξίες της αλληλεγγύης, της προσωπικής ευθύνης, της αλληλοβοήθειας. Το Κράτος όμως δεν έχει πει ακόμα την τελευταία λέξη.

«Η Πέτρινη Σχεδία»

Τέσσερα πρόσωπα κι ένας σκύλος ζουν ταυτόχρονα μια μεταφυσική εμπειρία, στις τέσσερις γωνιές της Ιβηρικής. Ακριβώς τότε η Χερσόνησος –η Πέτρινη Σχεδία– παρουσιάζει μια ανεξήγητη ρωγμή στα Πυρηναία και αποχωρίζεται από τη Γηραιά Ήπειρο. Η Ευρώπη, ανακουφισμένη, βλέπει τους απείθαρχους Ισπανούς και Πορτογάλους να απομακρύνονται, οι ΗΠΑ τους περιμένουν ν’ αράξουν στη ζώνη επιρροής τους και η ευρωπαϊκή νεολαία βγαίνει στους δρόμους με το σύνθημα “Είμαστε Ίβηρες κι εμείς”. Στο μεταξύ τα τέσσερα πρόσωπα συναντιούνται, ταξιδεύουν με ένα περίεργο Δίιππο και ξαναγράφουν τη ζωή τους μέσα από αυτή τη συνάντηση.

«Ο Άνθρωπος Αντίγραφο»

O Τερτουλιάνο Μάσιμο Αφόνσο, καθηγητής της Ιστορίας σε γυμνάσιο, ζει μόνος και πλήττει· υπήρξε παντρεμένος και δεν θυμάται τι τον οδήγησε στο γάμο, πήρε διαζύγιο και τώρα δεν θυμάται ούτε τους λόγους για τους οποίους χώρισε, ενώ την Ιστορία τη βλέπει εδώ και καιρό ως μια κόπωση χωρίς νόημα και μια αρχή χωρίς τέλος. Ένα βράδυ, παρακολουθώντας μια ταινία στο βίντεο, ανακαλύπτει ότι υπάρχει στην ίδια πόλη ένας απόλυτος δίδυμος, ένας σωσίας, ένα αντίγραφό του. Η αφήγηση αυτή είναι η ιστορία της αναζήτησης, καθώς και της ανακάλυψης αυτού του άλλου, αλλά και των συνεπειών που έχει η υπόθεση αυτή για τον Τερτουλιάνο Μάσιμο Αφόνσο, που δεν θα είναι ποτέ πια ο ίδιος…

Τρία βιβλία ενός τελείως ανατρεπτικού συγγραφέα με απλούς, κοινούς ήρωες να ζωντανεύουν μέσα από παράδοξες καταστάσεις με τις οποίες έρχονται τυχαία αντιμέτωποι ή τις προκαλούν οι ίδιοι μετά από μια ξαφνική ιδιοτροπία που τους καταβάλει. Βαθιά πολιτικός συγγραφέας, απίστευτα δημιουργικός και πολλές φορές προφητικός.

Το «μεγάλο παιδί» των γραμμάτων μπορεί και φαντάζεται την Ιβηρική χερσόνησο να αποχωρίζεται από την Ευρώπη σαν πέτρινη σχεδία και να ταξιδεύει προς την Αμερική και τολμάει να μας λέει –ούτε λίγο, ούτε πολύ– πως αν ο Θεός ήθελε να βλέπει τι κάνουμε θα τοποθετούσε μάτια σε όλα τα ταβάνια των σπιτιών. Θέτει υπαρξιακά προβλήματα βάζοντας έναν άνθρωπο «εγώ» να συναντά το ακριβές αντίγραφό του και, τέλος, δημιουργεί μια ειρηνική επανάσταση με βάση τα δημοκρατικά πολιτεύματα.

 

Βαθμολόγησέ το

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*

x

Check Also

Μυθιστορηματικές εκτροπές: «Ο Γαλατάς» της Anna Burns

«Ο Γαλατάς» είναι ένα βιβλίο που αν πέσει στα χέρια σας δεν πρέπει να το προσπεράσετε. Η Anna Burns σε ...