Home / THINKDROPS / ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ / ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑΤΙΚΕΣ ΕΚΤΡΟΠΕΣ / Μυθιστορηματικές Εκτροπές: «Αγαπημένη» της Τόνι Μόρισον

Μυθιστορηματικές Εκτροπές: «Αγαπημένη» της Τόνι Μόρισον

«Αγαπημένη» της Τόνι Μόρισον

Διαβάζοντας αυτό το αριστούργημα της αφροαμερικανικής λογοτεχνίας, ανακάλυψα τον πλούσιο λογοτεχνικό κόσμο της Τόνι Μόρισον (1931–2019), που βραβεύτηκε με το Νόμπελ Λογοτεχνίας το 1993.

Η Σιθ είναι μια μαύρη σκλάβα που αναγκάζεται να δραπετεύσει από το σπίτι στο οποίο υπηρετούσε, μια μέρα που ούτε η ίδια το περίμενε. Σε τούτο το σπιτικό είχε μεγαλώσει και, αν και σκλάβα, είχε μάθει να ζει με αξιοπρέπεια και σεβασμό χάρις στο προστατευτικό πνεύμα των αφεντικών της. Όλα αλλάζουν, όμως, όταν η παρακμή αρχίζει να χτυπάει την πόρτα των αφεντικών της και ως υπεύθυνος αναλαμβάνει ένας δάσκαλος που σκοπεύει να εξαντλήσει την αυστηρότητά του απέναντι σε όλους τους μαύρους. Έτσι ξεκινάνε οι τιμωρίες, οι βασανισμοί και ο εξευτελισμός του ανθρώπου από το συνάνθρωπό του.

Σε μια Αμερική που μαστίζεται και διχάζεται από τις πληγές της, η Σιθ παίρνει την απόφαση να δραπετεύσει ξαφνικά – όχι όμως τόσο ξαφνικά, αφού πρώτα κάποια λευκά παιδιά τής έχουν βυζάξει το γάλα που είναι για το παιδί της και μετά την έχουν σαπίσει στο ξύλο, αφήνοντας την πλάτη της σημαδεμένη για πάντα. Η ίδια η διαφυγή είναι ένας γολγοθάς που την οδηγεί όλο και πιο κοντά στο θάνατο, αλλά ως εκ θαύματος σώζεται.

Η νέα της ζωή θα τη βρει δίπλα στην απελεύθερη πεθερά της, την Μπέιμπι Σαγκς, στο Οχάιο. Εκεί μπορεί να ονειρευτεί μια καινούρια ζωή με όλα της τα παιδιά αλλά χωρίς τον άντρα της, τον Σαλ, που τα βασανιστήρια του δασκάλου τον αποδεκάτισαν. Εκεί θα γευτεί για πρώτη φορά την αίσθηση της ελευθερίας, μιας γεύσης που θέλει να κρατήσει μια για πάντα για τα παιδιά της. Αλλά το να είσαι ελεύθερος στην Αμερική εκείνων των χρόνων φαντάζει μια αδιάκοπη αλαζονεία για τους μαύρους σκλάβους. Έτσι, θα την αναζητήσουν και θα προσπαθήσουν να την πάρουν πίσω. Όμως η Σιθ μεθυσμένη από το άρωμα της ελευθερίας δε σκοπεύει να παραδώσει τίποτα στους λευκούς που την κυνηγάνε· και πολύ περισσότερο τα παιδιά της. Με ένα πριόνι, αποφασίζει να βάλει τέλος, προλαβαίνει να σκοτώσει το νεογέννητο παιδί της, αλλά ένας οικογενεικός φίλος την εμποδίζει από τα χειρότερα.

Γκράφιτι που απεικονίζει την Toni Morrison, στη Vitoria της Ισπανίας

 

Στη ταφόπλακα του παιδιού γράφει Αγαπημένη, και με το θάνατο αυτού του μωρού, αυτού του κοριτσιού, αρχίζει ο μαρασμός που είναι όμως εμποτισμένος από την τραγική μοίρα όλων των μαύρων της σύγχρονης Αμερικής. Το φάντασμα της Αγαπημένης στοιχειώνει το νέο τους σπιτικό, ενώ οι δυο γιοι της Σιθ το σκάνε. Της απομένει μόνο μια άλλη κόρη, η Ντένβερ. Όμως οι μεγάλες προκλήσεις ξεκινάνε όταν το φάντασμα του μωρού της Σιθ παίρνει σάρκα και οστά. Πώς θα χειριστούν όλοι την κατάσταση με ένα αληθινό φάντασμα; Και είναι αλήθεια: τα φαντάσματα που κατατρέχουν τη ζωή της Σιθ είναι ο αέναος πόνος για ελευθερία.

Πού οδήγησε η σκλαβιά χρόνων και πού μπορεί να οδηγήσει ο αγώνας για ελευθερία, ακόμα και ο πιο μικρός; Η αμερικανική λογοτεχνία στα καλύτερά της.

Μάνος Τσεμπερλής

 

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*

x

Check Also

«Ο Ιός» του Μάνου Τσεμπερλή

«Ο Ιός» του Μάνου Τσεμπερλή

Όλα ξεκίνησαν μια μέρα που δεν το περιμέναμε. Είχε ήλιο και δροσερό αεράκι. Ο περισσότερος κόσμος ήταν στις δουλειές του. ...